Koła łańcuchowe to jedne z podstawowych elementów napędów łańcuchowych stosowanych w maszynach, urządzeniach transportowych, rolnictwie oraz wielu innych zastosowaniach technicznych. W praktyce bardzo często pojawia się pytanie, jakie koło łańcuchowe wybrać – tarczowe czy z piastą. Choć na pierwszy rzut oka różnice mogą wydawać się niewielkie, w rzeczywistości oba rozwiązania mają inne zastosowania, sposób montażu oraz właściwości użytkowe. W tym artykule przedstawiamy dokładne porównanie kół łańcuchowych tarczowych i z piastą.
Czym są koła łańcuchowe tarczowe?
Koła łańcuchowe tarczowe to koła, które nie posiadają piasty, a ich konstrukcja ma formę płaskiej tarczy z uzębieniem dopasowanym do konkretnego łańcucha. Otwór montażowy wykonywany jest najczęściej pod konkretną średnicę wału, a samo koło mocowane jest poprzez wpust, śruby dociskowe lub tuleję zaciskową.
Koła tarczowe stosowane są przede wszystkim tam, gdzie:
- jest mało miejsca na wale,
- koło montowane jest blisko łożyska,
- konstrukcja maszyny wymaga płaskiego elementu napędowego,
- obciążenia nie są bardzo duże.
Ich dużą zaletą jest prostota konstrukcji oraz stosunkowo niewielka masa.
Czym są koła łańcuchowe z piastą?
Koła łańcuchowe z piastą posiadają dodatkowy element w postaci wystającej części centralnej, czyli piasty, która umożliwia stabilniejsze osadzenie koła na wale. W piaście najczęściej znajduje się otwór pod wał, rowek wpustowy oraz otwory pod śruby dociskowe.
Koła łańcuchowe z piastą stosuje się najczęściej w przypadku:
- większych obciążeń,
- większych momentów obrotowych,
- częstej pracy maszyny,
- napędów przemysłowych,
- gdy wymagane jest stabilne i trwałe mocowanie na wale.
Dzięki piaście koło jest bardziej wytrzymałe i lepiej przenosi obciążenia.
Różnice konstrukcyjne – koła tarczowe vs koła z piastą
Największą różnicą pomiędzy tymi dwoma typami kół łańcuchowych jest ich budowa oraz sposób montażu na wale.
Koło tarczowe:
- nie posiada piasty,
- jest cieńsze,
- zajmuje mniej miejsca,
- jest lżejsze,
- często wymaga dodatkowego elementu montażowego.
Koło z piastą:
- posiada wystającą piastę,
- jest grubsze i masywniejsze,
- zapewnia stabilniejsze osadzenie,
- lepiej przenosi moment obrotowy,
- jest częściej stosowane w przemyśle.
Wybór pomiędzy tymi rozwiązaniami zależy przede wszystkim od konstrukcji maszyny oraz obciążeń, jakie będą działać na układ napędowy.
Zastosowanie kół łańcuchowych tarczowych
Koła łańcuchowe tarczowe bardzo często wykorzystywane są w:
- przenośnikach,
- maszynach pakujących,
- urządzeniach transportowych,
- maszynach rolniczych,
- lekkich napędach mechanicznych,
- konstrukcjach, gdzie ważna jest mała szerokość elementu.
Sprawdzają się szczególnie tam, gdzie nie ma miejsca na duże koło z piastą albo koło musi być zamontowane bardzo blisko innego elementu maszyny.
Zastosowanie kół łańcuchowych z piastą
Koła łańcuchowe z piastą stosuje się przede wszystkim w:
- maszynach przemysłowych,
- napędach o dużym obciążeniu,
- urządzeniach pracujących ciągle,
- liniach produkcyjnych,
- maszynach budowlanych,
- urządzeniach rolniczych o dużej mocy.
Dzięki piaście koło jest bardziej stabilne, mniej podatne na luzowanie i lepiej przenosi obciążenia dynamiczne.